۱۳۸۸ مهر ۱۷, جمعه

استان هيركاني 1- 16 .

بسم الله الرّحمن الرّحيم
ماچْ= بوس(بوسه)-مارْ=مادر-مائارْ(منظورماهار)=مار-مَغَزْ=مگس-مكتب
خانِ(منظورمكتب خانه )=(مدرسه علميه،حوزه)-ماشُقِ(منظور
ماشُقِهْ)=معشوقه-ماشِ(منظورماشه)=نوعي انبرقديمي براي برداشتن زغال درحال سوخت-مُقُرْ=اقرار-مَغّارِ(منظورمَغّارِهْ)=غار-مُشْدُلُقانِ(منظورمُشْدُلُقانِه)=(به معناي مشتاقانه،مژدگاني)-مَلْكمودْ(به فتح كاف ومنظورملكموتْ)=حضرت عزرائيل(ع) ،ملك الموت كه مانندفحش ونفرين وطلب مرگ درجواب  به كسي مي گويندودرواقع نوعي فحش وتوهين شده ويعني مرگ برتو-نِزْمْ=مِهْ- نَرْمِ خُلْ(منظورنرمه خُلْ)=خاكسترگرم آتش زغال داخل منقل و"چالْ كُرْسي"(به گرگاني كورسي)(چاله اي كه كرسي برآن قرارمي گرفت ودرآن زغال مي ريختند)-نوءدانْ=ناودان-نوءدانِ(منظورنوءدانه)=گريه وزاري همراه باخواندن براي كسي كه وفات يافته(مثل بث الشكوي)-نون=نان- ناردَيْنْگْ =ناردان- وَلِ ويلْ=كج ومعوج-واماندِ(منظوروامانده)=(توهين وبه معناي درمانده است)-وابُماني=(درمانده  بشوي)-وَليكْ=نوعي ميوه
جنگلي-وَخِزْ=برخيز(وَخيزْهم مي گويند)-هَرَيْشانْ پَرَيْشانْ =(هراسان ونگران خاطر.آشفتگي وبي نظمي هم علامت عجله وسراسيمگي و"هَرَيْشانْ پَرَيْشاني"است)-هِرِّبيرْ=گيرودار،شلوغي- هَيْشاهَيْشا=سروصداي شادي وهلهله مخصوصاًكه قابل تماشاباشد- هِنِكْ هِنِكْ=نفس نفس زدن(مثل نفس كشيدن در
سربالايي)،(وبيشترافرادچاق هنگام راه رفتن علي الخصوص در سربالايي "هِنِكْ هِنِكْ" مي كنند.دستورزبان گرگاني نيزشكل خاصي دارد مثلاًبااينكه هنك هنك نفس نفس زدن است نمي توان گفت:فلاني ..هنك هنك دارد،ياهنك هنك مي زند؛بلكه بايدگفت هنك هنك مي كند.)-هوءلِ هوءلِ=هولْ هولَكي- يَتيمْچِ(منظور
يَتيمْچِه)=(دراصل درلغت  يتيم كوچك وبچه يتيم معني مي دهدامانام غذااست)-يَلْ=كُتْ- يَگْ جُگا=جايگاهي،يك جايي
چندسال قبل لغات ،كنايات واصطلاحات وضرب المثلهاي بسيارودرواقع اتل متل توتولهءاسترابادرايادداشت كردم فعلاًدست دوستان است .اگرلازم شدانشاالله بعداًمي نويسم فعلاًچندتايي رامي آورم
  چندكنايه ،اصطلاح وضرب المثل استرابادي
اااا-«بِراكُلاغِ روهواپاپوشْ دُرُسْ مُكُنَنْ»اااا-(يعني براي كلاغ روي هوا پاپوش درست مي كنند)=منظوراينكه شايعه مي سازند
اااا-«كُمْشي اَگَ كاركُنْ باشِ توشَئرِ خودِشْ كارمِكرد»اااا-يعني كمشي (اهل شاه كوه ياشاه كويي كه جزومنطقه كومِشْ است)اگركاركن(اهل كار)بوددرشهرخودش كارمي كرد=ضرب المثلي است براي آدم تنبل
اااا«پي يَرَمْ خَرْداشْ خَرِپي يَرَمْ نوءكرداشْ»اااا- يعني پدرم خرداشت ،خرِپدرم نوكرداشت=ضرب المثل وكنايه براي زماني است كه به كسي  دستورانجام كاري بدهندواوبراي انجام آن كارآنرابه ديگران  سفارش كند
اااا«كاسِبْ ضِرَرْنُمُكُنِ»اااا(البته بي سوادهاضِرَرْراضِلَرْمي گفتند)يعني كاسب ضررنمي كند=ضرب المثل وبه معناي اينكه كاسب فوت وفن آب كردن جنس ومعاملات رامي داندوضررنمي كند.-درارتباط باكاسبي خيلي ضرب المثل داريم اگرنيازباشدانشاالله بعداًمي آورم  

هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر